ARALIN 38; IBAT IBANG ANYO AT EPEKTO NG PAGLABAG SA KARAPATANG PANTAO

PAGLABAG SA KARAPATANG PANTAO SA PANAHON NG KOLONISASYON

          Sinasabi na naging dayuhan ang mga mamayanan sa kanilang bayan. Katulad ito ng kaso sa Spain, Nether Land, France, Great Britain, Portugal, at UN.Ang mga mama- yanan sa mga bansang ito ay biktima ng sistematikong pang aabuso at pananamantala. Ang mga mamayanan ay dumanas ng sapilitang pag gawa, diskriminasyon, pagkabilango, pagpatay, at iba pa

          Ang mga halimbawa ay naging karanasan ng India sa Imperyong British sa loob ng mahabang panahon. Ang Amritsar Massacre ay hindi malilimutan sa kasaysayan ng India, Ito ay naganap noong Abril 13, 1919 na kung saan ay pinaulanan ng bala ng armadong pwersa ng Imperyong British ang mga walang kalaban laban na mga indian na nag pupulong at nag poprotesta sa mga oras na iyon. Ang mga indian na nag poprotesta dahil sa hindi demokratilong patakaran ay hindi armado kung kayat sila ay walang kalaban laban.

PAKIKIBAKA NG COMFORT WOMEN

          Ang mga comfort women na nag mula sa mga bansang Pilipinas, China, korea, at iba pang mga bansa na nasakop ng japan ay dumanas ng pisikal, sikolohikal, at seksuwal na pang aabuso . Ang mga Comfort Women ay mga babaeng binihag upang sapilitang magkaloob sa mga sundalong hapones ng serbisyong seksuwal. Sa ngayon ay patuloy na humihingi ng katarungan ang mga Comfort Women. Gusto ng mga ito ng isang pormal na paghingi ng kapatawaran ng pamahalaan ng hopones, Ang pagbabayad sa pinsala sa kanila, at paglalagay sa text book sa mga paaralan sa japan tungkol sa mga kalupitang ginawa ng mga sundalong hapones at nag mga pinag daanan ng mga Comfort Women.

ANG MGA JEW AT ANG HOLOCAUST 

          Ang ginawang paglabag sa karapatang pantao ng mga jew sa panahon ng pamumuno ni Adolf Hitler ay sistematiko. Ang Etnosentriko ay isang pananaw na ang kulturang o pangkat na kinabibilangan ng isang tao ay higit na katataas kayas sa iba. Sinasalamin ng paniniwala ng mga Nazi ang panananaw na ito. Nag sagawa nag mga Nazi ng isang malawakang operasyon na puksain ang mga jew dahil sa paniniwalang ito. Tinawag na Holocaust ang operasyon na pag puksa sa mga Jew, Ang mga Jew na nahuli ay inilagay sa isang concentration camp at pinatay sa gas chamber. Ang ibang nga Jew ay namatay dahil sa sakit sa loob ng concentration camp.Si Anne Frank ay isa sa mga nakabilanggo, Bunga ng pagkatuklas ng kanyang diary na nag siwalat ng kalunos lunos na karanasan niya at ng kanyang pamilya sa pamumuno ng mga nazi. Ang kanyang diary ay ay detalyado, malaman, at madamdamin. Ang kanyang diary ay inilimbag upang gawing babasahin at mapag aralan ang malagim na kasaysayan ng holocaust .

PAGLABAG SA KARAPATANG PANTAO NG MGA KATUTUBONG MAMAMAYAN

          Dumanas rin ang mga katutubong ng matinding pag labag sa kanilang karapatang pantao. Sila ay naging biktima ng diskriminasyon sa lipunan at ipinalaganap pa ng isang hindi makatarungang sitema ng pamahalaan, edukasyon, pamamahayag, empeyo, at iba pa. Ang kanilang buhay ay nakasalalay sa kanilang lupaing ninuno. Dito lamang sila kumukuha ng kanilang pang araw-araw at ito rin ang kanilang ginagawang tanghalan ng kanilang katutubong ritwal at tradisyon. Ang pag kamkam sa kanilang lupaing ninuno ay isang uri ng pag bura sa kanilang makasaysayang lahi. Tinatawag na ethnocide ang pag patay sa kultura, buhay,at kabuhgayn ng mga katutubo. Kaliwat kanan ang ginagawang operasyon ng pag totroso, pagmimina, at pagpapatayo ng dambuhalang dam na nag bubunga ng pagkasira ng tirahan ng mga katutubo. Bunga nito nawalan trabaho at nabubulabog ang tahimik nilang pamumuhay. 

IBA PANG PAGLABAG SA KARAPATANG PANTAO

          Dati ay may kasunduang na tinatawag na yellow dog na kung saan pinapapirmahan sa manggagawa bago siya tanggapin sa trabaho. Hindi pinapahintulutan ang manggagawa na sumali sa anumang samahan o ng mga mangagawa, at kung siya ay kasapi na kailangan niyang tumiwalag dito. May mga kasong humahantong sa union busting kung nakaaapekto ito sa sariling interes ng nangangasiwa. Ang mga ito ay malinaw na pag labag sa karapatang pantao. Ito ay halimbawa ng unfair labor practice. May mga rebeldeng kilusan na lumalaban sa pamahalaan sa may mga kasaping mga menor de edad na tinatawag na child soldier at ito rin ay isa sa pag labag sa karapatang pantao. Ang mga child soldier ay laganap sa ibat ibang parte ng daigdig na may rebelyon. Mababa ang pag tingin sa kakayahan ng kababaihan sa isang praktikal na lipunan. Lalaki ang sukatan ng talino, lakas, husay, at tapang dahil dito. Bunga nito, ang kababaihan ay maaaring maging biktima ng karahasan sa tahanan, prostitusyon, double standard, at iba pa.

MGA PAGLABAG SA KARAPATANG PANTAO SA PANAHON NG DIKTATURA

          Sunod sunod ang naging pag huli sa mga kritiko sa pamahalaang diktatoryal. Dumaranas ng pisikal at sikolohikal na pag papahirap ang karamihan sa kanila . At umabuso naman ng seksuwal na pag aabuso ang mga kababaihang bilanggo. May mga kaso rin na hindi na natagpuan ang mga bangkay ng pinaslang. tinatawag silang desaparecidos(disappeared).Sinasadya ito ng ilang militar upang walang katibayansa kanilang ginawang krimen. Ang pag kadismaya at galit ng mamayanan ay epekto ng hindi demokratiko, hindi makatuwiran, at hindi makataong patakaran. Bunga ng mga ito ang mga mamamayan ay nakisangkot at nakibahagi sa ibat iabgn uri ng pakikibaka tulad ng demonstrasyon sa kalsada, boykot, armadong pakikidigma, at iba pa. Ang mga ganitong gawain ay tinapatan ng diktatoryal ng mas maigting na puwersa tulad ng panggigipit at pandarahas.

PAGLABAG SA KARAPATANG PANTAO SA PANAHON NG KOLONISASYON

          Sinasabi na naging dayuhan ang mga mamayanan sa kanilang bayan. Katulad ito ng kaso sa Spain, Nether Land, France, Great Britain, Portugal, at UN.Ang mga mama- yanan sa mga bansang ito ay biktima ng sistematikong pang aabuso at pananamantala. Ang mga mamayanan ay dumanas ng sapilitang pag gawa, diskriminasyon, pagkabilango, pagpatay, at iba pa

          Ang mga halimbawa ay naging karanasan ng India sa Imperyong British sa loob ng mahabang panahon. Ang Amritsar Massacre ay hindi malilimutan sa kasaysayan ng India, Ito ay naganap noong Abril 13, 1919 na kung saan ay pinaulanan ng bala ng armadong pwersa ng Imperyong British ang mga walang kalaban laban na mga indian na nag pupulong at nag poprotesta sa mga oras na iyon. Ang mga indian na nag poprotesta dahil sa hindi demokratilong patakaran ay hindi armado kung kayat sila ay walang kalaban laban.

PAKIKIBAKA NG COMFORT WOMEN

          Ang mga comfort women na nag mula sa mga bansang Pilipinas, China, korea, at iba pang mga bansa na nasakop ng japan ay dumanas ng pisikal, sikolohikal, at seksuwal na pang aabuso . Ang mga Comfort Women ay mga babaeng binihag upang sapilitang magkaloob sa mga sundalong hapones ng serbisyong seksuwal. Sa ngayon ay patuloy na humihingi ng katarungan ang mga Comfort Women. Gusto ng mga ito ng isang pormal na paghingi ng kapatawaran ng pamahalaan ng hopones, Ang pagbabayad sa pinsala sa kanila, at paglalagay sa text book sa mga paaralan sa japan tungkol sa mga kalupitang ginawa ng mga sundalong hapones at nag mga pinag daanan ng mga Comfort Women.

ANG MGA JEW AT ANG HOLOCAUST 

          Ang ginawang paglabag sa karapatang pantao ng mga jew sa panahon ng pamumuno ni Adolf Hitler ay sistematiko. Ang Etnosentriko ay isang pananaw na ang kulturang o pangkat na kinabibilangan ng isang tao ay higit na katataas kayas sa iba. Sinasalamin ng paniniwala ng mga Nazi ang panananaw na ito. Nag sagawa nag mga Nazi ng isang malawakang operasyon na puksain ang mga jew dahil sa paniniwalang ito. Tinawag na Holocaust ang operasyon na pag puksa sa mga Jew, Ang mga Jew na nahuli ay inilagay sa isang concentration camp at pinatay sa gas chamber. Ang ibang nga Jew ay namatay dahil sa sakit sa loob ng concentration camp.Si Anne Frank ay isa sa mga nakabilanggo, Bunga ng pagkatuklas ng kanyang diary na nag siwalat ng kalunos lunos na karanasan niya at ng kanyang pamilya sa pamumuno ng mga nazi. Ang kanyang diary ay ay detalyado, malaman, at madamdamin. Ang kanyang diary ay inilimbag upang gawing babasahin at mapag aralan ang malagim na kasaysayan ng holocaust .

PAGLABAG SA KARAPATANG PANTAO NG MGA KATUTUBONG MAMAMAYAN

          Dumanas rin ang mga katutubong ng matinding pag labag sa kanilang karapatang pantao. Sila ay naging biktima ng diskriminasyon sa lipunan at ipinalaganap pa ng isang hindi makatarungang sitema ng pamahalaan, edukasyon, pamamahayag, empeyo, at iba pa. Ang kanilang buhay ay nakasalalay sa kanilang lupaing ninuno. Dito lamang sila kumukuha ng kanilang pang araw-araw at ito rin ang kanilang ginagawang tanghalan ng kanilang katutubong ritwal at tradisyon. Ang pag kamkam sa kanilang lupaing ninuno ay isang uri ng pag bura sa kanilang makasaysayang lahi. Tinatawag na ethnocide ang pag patay sa kultura, buhay,at kabuhgayn ng mga katutubo. Kaliwat kanan ang ginagawang operasyon ng pag totroso, pagmimina, at pagpapatayo ng dambuhalang dam na nag bubunga ng pagkasira ng tirahan ng mga katutubo. Bunga nito nawalan trabaho at nabubulabog ang tahimik nilang pamumuhay.   

MGA HAKBANG SA PAGSUGPO SA PAGLABAG NG KARAPATANG PANTAO

          Napaka halaga ng tungkulin ng na dapt gampanan ng pamahalaan, civil society, at pribadong sektor sa pagtiyak na hindi nilalabag nag karapatang pantao sa bawat isa. Ang kasarian, etnisidad, katayuang panlipunan, edukasyon, edad, at iba pang batayan ay hindi kailan magiging balakid. Ang mga organisasyong tulad ng Amnesty International, human watch ay may mga mahalagang gampanin. Ang mga sumusunod ay kampanya ng AI upang mapangalagaan ang karapatan ng kababaihan.

1. kilalanin ng pamahalaan ang karapatang pantao ng kababaihan.

2. pagtibayin at isakatuparan ang mga pandaigdigang batas 

3. labanan ang lahat ng uri ng diskriminasyon

4. pangalagaan ang karapatang  pantao ng kababaihan

5. tuligsain ang  panggagahasa, pagpapahirap at pag aabuso ng armado ng pamahalaan

6.  tuligsain ang karahasang nagresulta ng desaparecidos

7. itigil ang pananakit at pang aabuso

8. pangalagaan ang karapatan ng babaing bilanggo

9. palayain ang mga bilanggo dahil sa kasarian 

10. tiyakin ang agaran at makatarungang paglilitis  ng kaso 

                                                                                               GAWA NI ;

JOHN PATRICK REGALADO

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s