Aralin 31 Ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig

Aralin 31
Ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig

Ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig ay isang pandaigdigang labanan na nagsimula noong Hulyo 71937 sa Asya at Setyembre 1,1939 sa Europa. Natapos ito hanggang 1945, at nasangkot ang karamihan ng mga bansa sa daigdig at bawat kontinente na may naninirahan. Tinuturing ito na pinakamalawak, pinakamahal at pinakamadugong labanan sa kasaysayan ng sangkatauhan.Maaalalang ang mga bansang lumahok sa digmaan ay nagbuhos ng napakaraming pwersang militar upang lupigin ang bawat kalaban.

Mga Salik  sa Pagsiklab ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig

 
Ang Pagsiklab ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig ay resulta ng iba’t ibang salik . dalawa sa mga pangunahing salik ay ang pag-atras ng U.S sa pagpapatibay sa Treaty of Versailles ng 1919 at hindi pagsali sa League of Nations . Ang Armistice ay nangangahulugang isang kasunduang itigil pansamantala ang labanan. Ang pagkakaroon ng iba’t ibang ideolohiya sa Europe  ay isa rin sa mga naging sanhi ng digmaan. Matapos ang Unang Digmaang Pandaigdig nakamit ng mga estado ang kanila kalayaan. Si Adolf Hitler ay umakyat sa kapangyarihan at hangarin niya ang mapalawak ang teriroryo na isa sa pinakamahalagang salik sa pag siklab ng digmaan.

Totalitaryanismo at Nasyonalismo 

Ang Totalitaryanismo at nangangahulugan g ganap na pagkontrol ng pamahalaan sa lipunan. Ang Russia , Italy , at Germany ang tatlong estadong totalitaryan. Pinamumunuan nila Joseph Stalin , Benito Mussolini ,at Adolf Hitler na mga diktador. Sa China at Japan sa Asya makikita ang pag-usbong ng nasyonalismo. Pinatalsik sa kapangyarihan ang dinastiyang Manchu sa china. May dalawang magkaibang nasyonalismo ang nabuo. Ang isa ay nag ugat sa republikanismo na isunulong ni Sun Yat Sen. Ang pangalawa ay sosyalismo na hiram sa Russia at isunulong ni Mao Zedong. Ang Japan ay nagpatupad ng agresibong imperyalismo nang magsimula itong manakop ng mga bansa sa ilalim ng programang Greater East Asia Co-prosperity Sphere. Noong 1940 lumagda ang Japan,Germany, at Italy sa Tripartite Pact.

Si Hitler at ang Nazism ng Germany

Ang third Reich ay tumutukoy sa Germany sa panahon mula 1933-1945 nang ito ay mapasailalim sa kontrolng ideolohiyang totalitaryan at pasismo ng National Socialist German Workers Party o tinugarian ding Partidong Nazi na pinamumunuan ni Adolf Hitler. Ang pasismo ay ideolohiya na niniwalang napapailalim ang kapakanan ng mamamayan sa tunguhin at interes ng estado. Ang Nazism kilala rin bilang National Socialism ay ion ideolohiyang nagtataguyod ng paniniwala sa pagiging superyor ng lahing Aryan na kinabibilangan ng mga German.Concentration Camp sa Germany at Poland na masasabing malawakan na pagpatay sa mga jew. Ang pangyayaring ito na Holocaust o sistematikong genocide (ethnic cleansing) ito ang sistematikong pagtatanggal sa isang grupo ng tao mula sa isang lugar batay sa etnisidad sa pamamagitan ng pagpatay o puwersahang pagpapaalis sa kanila.Ang paghahangad ni Hitler na magtatag ng bagong kaayusan sa Europe kung saan ang mga German o lahing Aryan ang superyor ay namamayani ay naging motibo ni Hitler sa pagpapasimula ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig.

Si Mussolini at ang Italy 

Si Benito Mussolini ang nagsulong ng pasismo sa Italy . Nakakuha siya ng suporta sa mga Italian partikular sa mga negosyante , nag mamay-ari ng lupa , pinunong militar , at matataas na opisyal ng pamahalaan. Itinalaga si Mussolini bilang punong ministro at siya ang nagpatakbo sa pamahalaan. Ipinag utos niya na ang lahat ay dapat manumpa sa estado. Siya ang gumamit ng islogan na “Maniwala! Sumunod! Lumaban!” (Believe! Obey! Fight!”

Agresibong Nasyonalismo ng Japan

Dulot ng kakulangan sa likas na yaman , lumalaking populasyon , at epekto ng Great Depression sa U.S sa ekonomiya ng Japan sumidhi ang milatirismo ng Japan noong dekada 1930.Bumaba ang pagluwas ng Japan sa U.S ng seda at bigas. Ipinamalas ng Japan sa hangaring mag tatag ng Greater East Asia Co-prosperity Sphere.Noong Hulyo 1937 nilusob ng japan ang Nanjing , kabisera ng china , at nagsagawa ng malawakng kaguluhan at pagpatay ng mga tsino. Tinawag ang insedenteng ito na Rape of Nanking.

Mga Pangyayari sa Digmaan

Naglaban-laban ang puwersa ng Allies na pinangungunahan ng U.S , France , Great Britain at Russia at ang puwersang Axis na binubuo ng Germany , Japan , at Italy. Nagsama-sama ang Axis na pawang militaristiko at naghangad ng palawigin ang kanilang kapngyarihan. Ang Japan ay naghangad ng kanyang imperyo sa Asya upang may mapagkunan ng hilaw na materyales at pagpilitan din kanyang populasyon. Nag bago ang patakaran ng U.S mula sa isunulong ni Pangulong Woodrow Wilson na isolationism matapos ang Unang Digmaang Pandaigdig. Nakasaad sa Treaty of Versailles ng 1919 na ang Rhineland ay dapat demilitarized o walang puwersang militar ng Germany. Matapos nito inokupahan ni Hitler ang Sudetenland, isang rehiyon sa Czechoslovakiana nakahangganan sa Germany at pinanahanan ng mga mamamayang nagsasalita ng German. Higit na naging mapangahas si Hitler at nilusob nito ang Poland noong Setyempre 1939.

Ang Yalta Settlement

Noong Abril 1945 dumalo sa San Francisco California ang 50 kinatawan ng mga bansa upang itatag ang organisasyong itunuturing na tagapagmana ng League of Nations. Lima sa mga kasapi nito ay ang U.S Union of Soviet Socialisce , Republics , United Kingdom , France at China na may veto power o kapangyarihang tutulan ang pagpapatupad ng batas o anumang pagbabago o desisyon. Mahalaga rin ang pap
el na ito bilang lugar para sa paglutas ng mga hidwaan. Pangangalaga sa kapaligiran at pagsugpo sa nuclear arms proliferation o ang pagkalat ng armas nukleyar. Ito ay naging pandaigdigan forum upang pag usapan ang mga sigalot ng iba’t-ibang mga bansa. Nangangailangan ng pakikisangkot ng U.N. May U.N peace keeping force na ipinadala rito upang mapanatili ang katahimikan. Sa kabila ng pagsabi ng U.N na walang katibayan na may weapons of mass destruction si Saddam Hussein  , naglunsad pa rin ng digmaan ang U.S laban sa Iraq. Ang weapons of mass destruction ay mga armas na kayang pumatay ng maraming tao.

Pagkakaiba ng Unang Digmaang Pandaigdig
 sa Ikalawang Digmaang Pandaigdig

Dahil sa paggamit ng estratehiyang trench warface , kung saan karamihan sa kanila ay namatay dahil sa iba’t-ibang sugat at sakit. Sa Unag Digmaang Pandaigdig ang mga eroplano , tangke , at submarino. Ang pangunahing tanghalan ng labana ay France , Russia , Kanlurang Asya , rehiyon ng Balkan at Africa. Ang ginagamit na taktika ay blitzkrieg o lightning war. Ang eroplano , tangke , at submarino ay ginamit din sa nasabing digmaan subalit mas maunlad na ang pagkagamit dito. Noong Ikalawang Digmaan dalawang buwan ding gabi-gabing binomba ng Germany ang London at iba pang lungsod ng Great Britian noong 1940 upang pasukin ito. Kabilang dito ang katarata mental retardation at iba’t-ibang uri ng kanser o sa dugo sa baga sa tiyan sa obaryo sa suso sa colon at thyroid.

Epekto ng Digmaan

Mas malala ang epekto ng Ikalawang Digmaan. Subalit bago pa ang digmaan marami nang napatay na Russian dulot ng isinagawang pagpuksa o purging ni Joseph Stalin sa mga sumasalungat sa mga patakaran niya. Sinasabing ang Warsaw sa Poland at ang Maylina sa Pilipinas ang pinakawasak na mga lungsod. Karamihan sa mga lugar na naapektuhan sa Europe at Asya ay dumanas din ng matinding kaguluhan at pagkasira. Nagkaarmas at nagkaroon ng tunay na pagsasanay militar ang mga kolonyang bansa ng mga kanluranin. May mga bansang naglunsod ng rebolusyon upang wakasan ang imperyalismo at kolonyanismo at makamtan ang kanilang kalayaan. Nahati ang daigdig sa dalawang nagtutunggaliang ideolohiya ang kapitalismo sa pangunguna ng United States at ang sosyalismo sa pangunguna ng U.S.S.R. Pumasok ang daigdig sa panahon ng Cold War isang nakagigimbal na panahon ng paramihan ng armas at takutan

 
 
Kim E. Cahilig
III ESEP Mendeleev

 

 

 

 

 

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s